"USA-სრულოდ ჩვენთან"
(დაიბეჭდა ჟურნალში “დრო მშვიდობისა/Peace Times” # 4)
რას იტყვის ამერიკა?
ჩვენ გრანტებსა და ემიგრანტებზე დამოკიდებული ქვეყანა ვართ. ანუ, დონორებს ჯერ ტვინს ვუჭამთ, შემდეგ – ფულს. იმათაც, ბოლოს, ალბათ, ყელში ამოვუვალთ ან ისე გადაგვყლაპავენ, ყელზეც რომ არ დავადგებით. ჩვენ ორივე ვარიანტის გვეშინია: ფულის სანაცვლოდ თავისუფლების წართმევა არ გვიღირს, მაგრამ თავი არც უფულობისთვის გვემეტება. სხვა თუ არაფერი, გრანტია გარანტი ჩვენი არსობისა.
[......]
"გაჭირვება მიჩვენე და…"
(დაიბეჭდა ჟურნალში “დრო მშვიდობისა/Peace Times” # 4)
ჩვენ ჯერ კიდევ ბავშვობიდან გვაშინებდნენ.
გვაშინებდნენ გაურკვეველი სქესისა და წარმომავლობის ბუათი, რომელიც აუცილებლად მოვიდოდა და საჭმლის უგულვებელყოფის შემთხვევაში, თავად დაგვაგემოვნებდა. გვაშინებდნენ გუდიანი კაცითაც, რომელსაც უძირო ტომარა ჰქონდა და მისი საშუალებით გაჯიქებული ბავშვების ტრანზიტს სადღაც (ღმერთმაც კი არ უწყის – სად) ყოველთვის დაუზარებლად ახორციელებდა (ადგილს – მეტი სიმძაფრისათვის – მშობლები არასდროს გვიკონკრეტებდნენ), გვეშინოდა სიბნელის (სანამ შევეჩვეოდით) და კბილის ექიმების (რომელთა ოთახებიდან მუდამ ბურღის დამთრგუნველი ზუზუნი გამოდიოდა), ასაკის მატებასთან ერთად სკოლის დირექტორის (ან “მის კაბინეტში შეყვანის” ალბათობის), ანჩხლი მეზობლისა და რუსთაველი მანიაკისაც გვეშინოდა, გვეშინოდა ინსპექტორების (რომლებიც ითხოვდნენ ფულს) და ძველი ბიჭების (რომლებიც – მოითხოვდნენ), გვეშინოდა, რომ არასოდეს გვეყოლებოდა კარგი მთავრობა და ყოველთვის გვეყოლებოდა შევარდნაძე (პრინციპში, ეგ შიში დღემდე შემოგვრჩა. უბრალოდ, სახეობა იცვალა ოდნავ), გვეშინოდა, რომ გვექნებოდა ჩინური გვარი და ამერიკული კულტურა. შიშის გამო უმოწყალოდ ვკლავდით ქათამს, ღორს და დროს (აპოკალიფსის მოლოდინში), გვეშინოდა საზოგადოებრივ ადგილებში დარბევების და საზოგადოებაში ადგილების დაბევების, გვეშინოდა კეტებისა (რელიგიური ფანატიკოსების ხელში) და საკეტების (რომელთა მიღმაც საკანი იწყებოდა), ხელისუფლებისაც გვეშინოდა და ეს შიში სულაც არ შეიქმდა სიყვარულს. პირიქით…
[......]
ყავის დეფიციტი
“ისე მეძინება, რომ თვალის დახამხამებისაც კი მეშინია” – ხალხური
სამყაროსეული კანონზომიერებაა: დღისით უნდა გეღვიძოს და ღამით - გეძინოს.
თუმცა, კანონის ზომიერება სამყაროში ხშირად ირღვევა და თუ დღისით ძილი ბევრს არავის უკვირს, ღამის გათენებას გაცილებით უფრო ეგზოტიკური ელფერი ენიჭება. შესაბამისად, “აუ, გუშინ ღამე გავათენე, ორი ღამეა არ მიძინია” “შუადღისას მეძინა, ორზე გავიღვიძე”-ზე გაცილებით ხშირად გვესმის და თანაც ეს სიტყვები თითქმის ყოველთვის რაღაცნაირი სიამაყით არის ნათქვამი. ღამისთევას კი ბევრი მიზეზი აქვს: მოვალეობის ძახილი (“ჩვენ გვიცავს ჩვენ პოლიცია”), რწმენის ყოველწლიური დასტური (“აუ, გოგო ღამისთევაზე ვიყავი გუშინ და…”), ბიბლიოფილია (“ისეთი საინტერესო წიგნი იყო, რომ აი, აი… სანამ უკანა ყდა არ დავხურე, იქამდე საბანი არ დამიხურავს”), უკიდეგანო სევდა (“იცის, როგორ დავრჩი ობლად, როგორ ვევნე და ვეწამე…”), სადღეღამისო საქმე (“რა ძილი? ღადაო-ობ… ისეთი დაკავებული ვარ, თავსაც გრაფიკით ვიფხან”), ჭარბი ალკოჰოლი (“მთელი ღამე უნიტაზს ვიყავი ჩახუტებული”), ვერაგი ინტერნეტი (“შევყევი ჭორაობას, ფილმებს, რაღაცეების თვალიერებას”) და სხვა მრავალი.
[......]
ახლახანს ჩატარებული გამოკვლევებით გაირკვა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ახალ დაბადებულებს არ შეუძლიათ საუბარი, მათ სხვა უნარები აქვთ განვითარებული. ისეთი უნარი როგორიცაა მაგალითად გარშემო მყოფი ადამიანების აზრების კითხვა. ამ პროექტის ხელმძღვანელი არის ცნობილი იაპონელი მეცნიერი იან ლოუ. მისი აზრით ადამიანებს წესით დიდი ხნის წინ უნდა აღმოეჩინათ ადამიანის ეს უნარი. თუმცა მანამდე ამით არავინ არ დაინტერესებულა. ამ Full Article…
ამერიკელებმა კელი პოსნერთან ერთად შეგქმნეს ტესტი, რომელიც ეხმარება ექიმებს გაიგონ, თუ როდის აპირებს ადამიანი სუციდის ჩატარებას. ექსპერიმენტში მონაწილეობა სხვადასხვა ტიპის ადამიანებმა მიიღეს. ესენი იყვნენ: 124 ახალგაზრდა, რომლებსაც ჰქონდათ სუიციდის მცდელობა, 312 ადამიანი, რომელსაც მძიმე დეპრესია აქვთ და 237 ზრდასრული ადამიანი, რომლებმაც სუიციდზე ფიქრის გამო ფსიქოლოგთან დაიწყეს სიარული. ექიმები ამ ადამიანებს დაახლოებით ნახევარი წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. Full Article…
"მაია ასათიანს წააგავს პროფილში"
“მაინც ვერ გავიგე რა საჭიროა ორი სათაური” – კ/ფ “ცისფერი მთები”
თანამედროვე სამყაროში, სადაც მწერლობის უამრავი მსურველი დაფრინავს ღრუბლებში და არავის სურს კლავიატურა ლურსმანზე დაკიდოს, წიგნის სათაურს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. დღეს უკვე იშვიათად გაყიდი ისეთ წიგნს, რომელსაც სიზარმაცის გამო სათაურად მთავარი პერსონაჟის სახელს არქმევ (“მადავ ბოვარი”, “დევიდ კოპერფილდი”, “მარტინ იდენი”), ან, რომლის სათაურშიც ინტრიგის მისხალი არ არის ჩადებული (“ნათლია”, “თეთრი თათმანი” “ტრიუმფალური თაღი”). მოკლედ, ან ისეთი სახელი უნდა გერქვას მწერალს, რომ შენი დაწერილი “Like”-ც ძვირად ფასობდეს, ან, თავად ამ წიგნს უნდა დაარქვა რამე ისეთი.
“რამე ისეთი” – “ანდრო, მე და ანდრომედა”, “ციკლოპი მაკდონალდსიდან”, “როცა ჭრილობიდან კოკა-კოლა ჟონავს”, “მაქციის დღიურები”, “ვამპირი, სახელად პილატე” და სხვა.
[......]
მაშინ როდესაც მთელი მსოფლიოს მეცნიერები ცდილობენ გენეტიკურად შექმნილი სისხლი მიიღონ, იაპონელები ისევ და ისევ ბრინჯს მიმართავენ მოცემული პრობლემის გადასაჭრელად. ცნობილი ფაქტია და ყველამ იცის, რომ იაპონელები ტვინით არც ერთ ერს არ ჩამოუვარდებიან. მათ მოახერხეს და შექმნეს ისეთი ბრინჯის სახეობა, რომელიც ალბინოლს შეიცავს. ალბინოლი ერთ-ერთი მთავარი ელემენტია სისხლის შესაქმნელად. იაპონელი მეცნიერების აზრით მათ უკვე გააჩნიათ შესაბამისი Full Article…
"დეტალებია მთავარია"
“ერთი დღის აღწერას შეიძლება ორმოცდაათი წელი მოუნდე, ორმოცდაათ წელიწადს კი ერთ წუთში აღწერ” – ჯემალ ქარჩხაძე
ადამიანის ხასიათი რაღაცით “ფორმულა 1″-ის ბოლიდის საბურავებს წააგავს – ზოგჯერ ისე სწრაფად იცვლება, თვალის სამჯერ დახამხამებასაც რომ ვერ ასწრებ. ხასიათის “ცვალებადი მოღრუბლულობის” ძირითადი მიზეზი კი ის ყოველდღიური შეგრძნებებია, რომელთაც ხშირად ვამჩნევთ, მაგრამ იშვიათად ვუკვირდებით. როგორც წესი, ისინი ისეთივე წამიერია, როგორც ცრუცემინების იმპულსი და ისეთივე გაუცნობიერებელი – როგორც კინოეკრანზე მიშტერებისას ბატიბუტის ჭამის პროცესი.
[......]
ამერიკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაამტკიცეს, რომ ადამიანის სექსუალურობა და შარმი დამოკიდებულია მის გენეტიკაზე. აღმოჩნდა, რომ დედამიწის მოსახლეობის მხოლოდ 30%-ს გააჩნია ეს გენი, რომელიც პასუხისმგებელია მათ სექსუალურობაზე. მეცნიერებმა 148 სტუდენტი დაითანხმეს ექსპერიმენტში მონაწილეობაზე. მათ სხვადასხვა კითხვები და ტესტური ამოცანები გააკეთებინეს. ყველა მათგანს ჰკითხეს ერთი და იგივე კითხვა, თუ რამდენად ხშირად უნდებათ მათ სექსი. აღმოჩნდა, რომ სექსუალური Full Article…
ბიოლოგები, რომლებიც ევოლუციის განხრით მუშაობენ, 25 წლის მანძილზე ცდილობდნენ დაემტკიცებინათ ვარაუდი, რომ ადამიანებს ადრე მეექვსე გრძნობა გააჩნდათ. სულ რამდენიმე დღის წინ ჩატარებულ სპეციალურ პრესკომფერენციაზე კემბრიჯის უნივერსიტეტის ბიოლოგებმა ეს დაამტკიცეს. მათი აზრით ჩვენს წინაპრებს ჰქონდათ უნარი, დაენახათ ელექტრო ენერგიის სხივები და სხვა დანარჩენი რისი შეგრძნებაც მეექვსე გრძნობის საშუალებით იყო შესაძლებელი. დაახლოებით 65 ათას სახეობას, მათ შორის Full Article…
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ადამიანში არის რაღაც ელემენტი, რომელიც თავისებურად მაღვიძარას ფუნქციას ასრულებს და ყოველ დილით ადამიანს აფხიზლებს. მეცნიერები დიდი ხანია რაც ადამიანის ბუნებრივ ანუ ბიოლოგიური საათის შესწავლას ცდილობენ, თუმცა დღესდღეობით მაინც არ არის მოცემული მისი მუშაობის პრინციპი და მონახაზი. სულ რამდენიმე დღის წინ ალბერტ აინშტაინის სახელობის უნივერსიტეტში აღმოაჩინეს დეტალი, რომელიც ბიოლოგიური საათის მთავარ ნაწილად ითვლება. Full Article…
მეცნიერებს არ ასვენებთ იმაზე ფიქრი, რომ კოსმოსი ასათვისებელია. ამის გამო მათ თავში მუდმივად ტრიალებს ოცნება, რომ ისინი ერთ დღეს შეძლებენ კოსმოსში მოგზაურობას და მის დათვალიერებას. მეცნიერებს დიდი სურვილია ქვთ ვარსკვლავებთან მოხვედრის და ახლოდან დათვალიერების. თუმცა ეს ფიზიკურად შეუძლებელია, რადგან ადამიანი თავის სიცოცხლეში ვერ მოახერხებს იმ მანძილის გადალახვას, რომელიც დედამიწასა და ყველაზე ახლოს მყოფ ვარსკვლავს შორის Full Article…
კანადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამოკვლევების მიხედვით, უძილობა შეიძლება გაჩნდეს ისეთ ოჯახში, სადაც ერთ ადამიანს მაინც აწუხებს იგი. მეცნიერების აზრით ამის ალბათობა 67%-ია. სოციოლოგებმა 3485 ადამიანი დაითანხმეს იმაზე, რომ მონაწილეობა მიეღოთ ამ კვლევაში. მათ ტელეფონზე დაურეკეს და დეტალურად გამოკითხეს მათი და ოჯახის წევრების ძილის ხარისხი. ამასთან ერთად ისინი 12 თვეში ერთხელ წერილობით ავსებდნენ ანკეტას სადაც მითითებული იყო Full Article…
NASA-ს გეგმების შესახებ მთელმა მსოფლიომ იცის. თუმცა შეიძლება შენ არ იცოდე მკითხველო. საქმე იმაშია, რომ მას სურს ადამიანის გაგზავნა მარსზე. მიუხედავად იმისა, რომ ტექნოლოგიური განვითარება დიდი ნაბიჯებით მიიწევს წინ, ჯერჯერობით ადამიანის მარსზე გამგზავრება და მისი შესწავლა მხოლოდ და მხოლოდ თეორიის ნაწილად ითვლება. მეცნიერების აზრით ადამიანი რამდენიმე წლის შემდეგ შეძლებს მარსზე ფეხის დადგმას, თუმცა ეს გარკვეულ Full Article…
შატალოს სტიმულატორი
ადამიანის ორგანოები მარაგში? კი ნამდვილად უცნაურად ჟღერს მაგრამ ეს უკვე რეალობაა, რადგან მეცნიერებმა ოცამდე ორგანოს ხელოვნურად გაზრდა შეძლეს. ამ ეტაპზე ჩატარებულია შარდის ფუშტის გადანერგვა. მეცნიერების აზრით ეს მხოლოდ დასაწყისია, რადგან მათი საქმიანობა სწრაფი ტემპებით ვითარდება. გუშინ კემბრიჯის უნივერსიტეტში ჩატარდა სამეცნიერო კონფერენცია, სადაც საუბარი იყო ადამიანის გაახალგაზრდავების საშუალებებზე. ერთ-ერთმა ორგანიზაციამ გაამხილა, რომ ისინი გულის ხელოვნურად შექმნასა Full Article…
ალბათ ბევრ თქვენთაგანს ვერ წარმოუდგენია დილა ფინჯანი ყავის გარეშე. არ დაგიმალავთ და მეც თქვენს რიცხვს მივეკუთვნები. ითვლება, რომ კოფეინი ადამიანს აფხიზლებს და ტვინის სტიმულირებას იწვევს. თუმცა ბოლო გამოკვლევებით ერთ-ერთმა უნივერსიტეტმა დაადგინა, რომ ეს ასე არ არის როგორც ყოველთვის საქმეს ექსპერიმენტის გარეშე არ ჩაუვლია. ინგლისში შეკრიბეს 880 ადამიანი, რომლებსაც ძალიან უყვართ ყავა. მათ მისცეს თითო ფინჯანი Full Article…
კარგი გამოთქმაა ადამიანი შეცდომებზე სწავლობსო. თუმცა ამ გამოთქმას ცოტა სხვანაირად ვიგებ მე ადამიანმა სხვის შეცდომებზე უნდა ისწავლოს ჭკუა. სოციოლოგიური გამოკითხვის შედეგად, რომელიც კანადაში ჩატარდა, გაირკვა, რომ მოსახლეობის 90%-ზე მეტი ინფორმაციას უკეთ ითვისებს, თუ ამ ინფორმაციის მიღებისას რაიმე სახის დაბრკოლებას ან შეცდომას წააწყდა. პატარ-პატარა შეცდომები ტვინს ეხმარება ინფორმაციის უკეთ გადამუშავებაში. რის შედეგადაც ადამიანის ტვინში აზრთა პარალელები Full Article…
"ცხვირი ცხვირია, მაგრამ.."
“ცხვირი ხან თვითონ აცემინებს, ხან – მის პატრონს. გააჩნია პილპილში ჩაყოფენ თუ საქმეში” – ცხოვრებისგან (და ცხვირებისგან) გამობრძმედილი ადამიანი
“ეს იმ ცხვირს გაუმარჯოს, თვითონ რომ კარგად სუნთქავს, ჩვენ კი თავისუფლად ამოსუნთქვის საშუალებას არ გვაძლევს” – ლუდით სათქმელი სადღეგრძელო
ცხვირი მრავალფუნქციური ორგანოა. გარდა სუნთქვისა ის შეიძლება აიბზიკო (და კეკლუცს შეუდგე), აიბზუო (და “ფუ, გოიმი” ან “სოფლელები” თქვა), წაიტეხო (თუ ეს “სოფლელი” ჯანიანი აღმოჩნდა), გამოყო (მეტაფორულად – როცა “ცხვირის გარეთ გამოყოფას” გიკრძალავენ), რამე ამოიდინო ან ამოადინო (ძმარი, მაგალითად), დააცემინო (და “სიცოცხლის” ან “ჯანმრთელობის” გახანგრძლივების პერსპექტივით დატკბე), მოაჭამო (მუქარის ფარგლებში) და ბოლოს, რაც ყველაზე მთავარია, სხვის საქმეში მოაფათურო…
ცხვირის ფათური კი ყველაზე ხშირად ცნობისმოყვარეობის მამხილებელ რამდენიმე შეკითხვაში გამოიხატება ხოლმე:
[......]
დიდი ხნის მანძილზე ვაკვირდებოდი, თუ რა მაღიზიანებდა ყველაზე ძალიან ამ უაზრო ცხოვრებაში. საბოლოოდ მივედი იმ აზრამდე, რომ ჩემთვის ყველაზე გამაღიზიანებელი ბავშვის ტირილია. შეიძლება უცნაურად მოგეჩვენოთ, მაგრამ პატარა პარაზიტების მიერ გამოცემული ხმა იმდენად მაღიზიანებს, რომ მბურძგლავს. შესაძლოა სწორედ ამითაა გამოწვეული ის ფაქტი, რომ ბავშვები ჩემს დანახვაზე ტირილს იწყებენ ალბათ გრძნობენ ჩემს სიბრაზეს. ეს რა თქმა უნდა Full Article…
გაგონილი გექნებათ გამოთქმა დამა ქალი მევასებაო ჰოდა სოციოლოგების ყურამდეც მივიდა ეს ფრაზა და გადაწყვიტეს პატარა გამოკითხვის ჩატარება. გამოკითხვაში მონაწილეობა 27-დან 57 წლამდე მამაკაცებმა მიიღეს. მათ სურდათ გაერკვიათ, თუ რამდენად სურთ სექსუალური ურთიერთობა კაცებს მათზე დიდ მანდილოსანთან. 6 წლის წინ ამერიკაში ანალოგიური გამოკითხვა ჩატარდა და შედეგად მიიღეს, რომ რაც უფრო ბერდება ქალი მით უფრო უინტერესოა იგი Full Article…
ალბათ ყველას გიყვართ ტკბილეული. წარმოიდგინეთ პეჩენია, რომელიც შენიღბულია და რეალურად პირიქით გახდუნებთ. იაპონელმა მეცნიერებმა გამოიგონეს ისეთი აპარატი, რომელიც ჩვეულებრივი საკვების გემოზე ზემოქმედებას ახდენს. ექსპერიმენტის მონაწილეებს მისცეს ჩვეულებრივი პეჩენია და თავზე ახალი გამოგონება გაუკეთეს. ეს გამოგონება ქმნის ერთგვარ ჰოლოგრამას, რომლის საშუალებითაც ეს პეჩენია ექსპერიმენტის მონაწილეს ტორტის ნაჭერი ჰგონია. ამასთან ერთად ოთახში სპეციალური არომატიზატორები ესხა კოლბებში, რომლებიც Full Article…
